Ngày dạy: 09/01/2014
Tiết: 19
ĐỊA LÝ DÂN CƯ
Bài 16: ĐẶC ĐIỂM DÂN SỐ VÀ PHÂN BỐ DÂN CƯ NƯỚC TA
1. MỤC TIÊU: Sau bài học này, học sinh (HS) phải:
1.1. Kiến thức:
- Phân tích được một số đặc điểm dân số và phân bố dân cư nước ta.
- Phân tích được nguyên nhân, hậu quả của dân số đông và gia tăng dân số nhanh và phân bố không hợp lý.
- Biết được một số chính sách dân số của nước ta.
1.2. Kỹ năng:
- Phân tích bảng số liệu thống kê, biểu đồ dân số Việt Nam để hiểu và trình bày về tình hình tăng dân số, cơ cấu DS và phân bố dân cư ở nước ta.
- Sử dụng bản đồ phân bố DC và Atlat ĐLVN để nhận biết và trình bày đặc điểm phân bố dân cư.
1.3. Thái độ, hành vi:
- Tuyên truyền, giáo dục ý thức đối với vấn đề KHHGĐ.
- Nhận thức được tác động của dân số đối với sử dụng tài nguyên và môi trường.
2. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
2.1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Bản đồ hành chính Việt Nam. Bản đồ dân cư Việt Nam.
- At lát địa lý 12, số liệu dân số nước ta.
- Một số hình ảnh về dân số và phân bố dân cư nước ta.
2.2. Chuẩn bị của học sinh:
- At lát Địa lý Việt Nam.
- Tìm hiểu về số liệu dân số VN, tìm hiểu trước về phân bố dân cư.
3. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
3.1. Ổn định lớp:
3.2. Kiểm tra bài cũ:
Nhận xét bài kiểm tra học kỳ và nhận xét kết quả học tập của học sinh trong học kỳ qua.
3.3 Tiến trình bài học
Giới thiệu bài
GV giới thiệu: Dân số là nguồn lực đặc biệt quan trọng để phát triển KT – XH. Dựa vào đặc điểm dân số và sự phân bố dân cư ta có thể đưa ra các chính sách dân số và các chiến lược phát triển KT hợp lý. Vậy, đặc điểm DS và sự phân bố dân cư ở VN như thế nào? Ta tìm hiểu trong bài hôm nay.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung chính

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm đông dân, coc nhiều thành phân dân tộc của nước ta (Thảo luận cặp)
- Bước 1: GV chia lớp thành 2 nhóm, giao nhiệm vụ quan sát thông tin trong SGK và Atlat ĐLVN trang dân số:
? Nhận xét về quy mô dân số nước ta và so sánh với các nước.
? Rút ra nguyên nhân, biểu hiện của đặc điểm dân số nước ta?
- Bước 2: HS suy nghĩ, thảo luận theo cặp và trả lời CH.
GV đặt câu hỏi: đọc SGK mục 1, kết hợp kiến thức đã học, em hãy chứng minh:
? Đặc điểm dân số có những thuận lợi, khó khăn trong phát triển kinh tế - xã hội?
- Bước 3: HS suy nghĩ và trả lời CH. GV nhận xét phần trình bày của HS và bổ sung.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự gia tăng dân số và cơ cấu dân số (Cá nhân)
- Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát hình 16.1 SGK để chứng minh dân số nước ta tăng nhanh
- Bước 2: GV hướng dẫn HS tính thời gian dân số tăng gấp đôi.
- Bước 3: GV đặt một số câu hỏi:
? Nhận xét về tỷ lệ GTDSTN nước ta qua các giai đoạn?
? Nguyên nhân của sự gia tăng đó? Hậu quả?
- Bước 4: HS suy nghĩ, trả lời CH. GV bổ sung.
* Tích hợp GD BVMT: Dân số tăng nhanh gây nên sức ép về MT -> kìm hãm sự gia tăng dân số.
- Bước 5: GV yêu cầu HS dựa vào Atlat ĐLVN trang 11 và BSL trong SGK:
? Nhận xét về cơ cấu dân số nước ta? Xu hướng chuyển dịch cơ cấu dân số?
? Ảnh hưởng của cơ cấu dân số đối với sự pt kinh tế?
- Bước 6: HS suy nghĩ và trả lời. GV chuẩn KT.
Hoạt động 3: Tìm hiểu về sự phân bố dân cư (Thảo luận nhóm)
- Bước 1: GV chia lớp thành 4 nhóm, giao nhiệm vụ:
+ Nhóm 1, 2: Dựa vào bảng 16.2 và hình 16.2, nhận xét về sự phân bố dân cư giữa ĐB và MN
+ Nhóm 3, 4: Dựa vào hình 16.3, nhận xét về sự phân bố dân cư giữa TT và Nông thôn.
- Bước